26 lipca to wyjątkowa data w kalendarzu bydgoskich obchodów historycznych. To właśnie tego dnia co roku odbywają się uroczystości upamiętniające 16. Pułk Ułanów Wielkopolskich, którego tradycje są głęboko zakorzenione w historii miasta. Święto 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich 2025 na bydgoskim Błoniu.
Święto 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich 2025
Historia święta pułkowego
Święto 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich przypadało na 26 lipca w latach 1921-1939. Data ta została ustanowiona przez Ministra Spraw Wojskowych marszałka Józefa Piłsudskiego w 1927 roku jako upamiętnienie bitwy pod Szczurowicami z 1920 roku, która miała miejsce podczas wojny polsko-bolszewickiej. W tym zwycięskim boju żołnierze pułku zdobyli silnie umocnioną pozycję Armii Konnej Budionnego.
Pułk w Bydgoszczy
16. Pułk Ułanów Wielkopolskich przybył do Bydgoszczy 29 stycznia 1920 roku, zostając zakwaterowany w koszarach przy ulicy Szubińskiej, które od tej pory nazywano „ułańskimi”. Formacja ta, utworzona pierwotnie jako 2 Pułk Ułanów Wielkopolskich w 1918 roku, stacjonowała w bydgoskim garnizonie przez całe dwudziestolecie międzywojenne. Żołnierzy tego pułku nazywano popularnie „białymi ułanami” ze względu na białe otoki na czapkach rogatywkach.
Tradycyjne obchody w dwudziestoleciu
Od 1921 roku święto pułkowe obchodzone było z wielką pompą. Uroczystości rozpoczynały się wieczornym capstrzykiem po ulicach miasta z pochodniami i apelem przed pomnikiem poległych w koszarach. Rano 26 lipca odprawiano mszę świętą polową, po której następowała defilada w szyku konnym po błoniach ułańskich. Dzień zwieńczały wspólny obiad z rezerwistami i rodzinami ułanów, zawody konne, pokazy wojskowe oraz ułańska zabawa do późnej nocy.
Współczesne obchody na Błoniu
Obecnie obchody związane z 16. Pułkiem Ułanów Wielkopolskich odbywają się na bydgoskim osiedlu Błonie, które powstało na dawnych polach ćwiczeń pułku. Centralnym punktem uroczystości jest skwer im. 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich, gdzie znajdują się pomniki upamiętniające żołnierzy tej formacji.
Miejsca pamięci na Błoniu
Na skwerze przy ulicy 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich stoją dwa pomniki:
- Obelisk z 1973 roku – głaz z tablicą pamiątkową poświęconą żołnierzom pułku poległym w latach 1939-1945
- Pomnik z 2005 roku – rekonstrukcja monumentu z lat 1921-1939, poświęcony poległym w wojnie polsko-bolszewickiej oraz zamordowanym w Katyniu i Charkowie
Ceremonie religijne i patriotyczne
Współczesne obchody często rozpoczynają się uroczystą mszą świętą, nawiązując do przedwojennych tradycji. W 2016 roku miała miejsce szczególna uroczystość, podczas której przekazano i poświęcono replikę sztandaru pułku. W ceremonii uczestniczył 100-letni wówczas żołnierz pułku, pan Stefan, który został przywitany gromką owacją zgromadzonych wiernych.
Program obchodów na 26 lipca 2025
Najbliższa sobota, 26 lipca 2025 roku, przyniesie wyjątkowe obchody Święta 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich na osiedlu Błonie. Program uroczystości został szczegółowo zaplanowany:
Msza święta
Obchody rozpoczną się uroczystą Mszą świętą o godzinie 12.00 w parafialnym kościele pw. Chrystusa Króla. Kościół ten, położony przy ulicy Lotników 1, jest centrum duchowym osiedla Błonie i tradycyjnie gości uroczystości związane z historią 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich.
Przemarsz konny
Po zakończeniu Mszy św. odbędzie się spektakularny przemarsz konny ułanów z 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich. W pochodzie wezmą udział rekonstruktorzy reprezentujący Zespół Szkół nr 7, którego patronem jest 16. Pułk Ułanów Wielkopolskich. Trasa przemarszu będzie przebiegała następującymi ulicami:
- ul. Koszarowa – nawiązując do historycznych koszar ułańskich
- 11 Dywizjonu Artylerii Konnej – ulica upamiętniająca jednostkę artylerii, która współpracowała z kawalerzystami
- Połtyna
- Szubińska – historyczna ulica, przy której znajdowały się koszary pułku
- 16. Pułku Ułanów – główna ulica osiedla nosząca imię pułku
Po przemarszu nastąpi uformowanie kolumn i przejście pod pomnik 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich, gdzie zostanie złożona wiązanka.
Piknik Ułański
Od godziny 14.00 do 15.30 odbędzie się Piknik Ułański, który będzie obejmował:
- Darmowy posiłek dla uczestników
- Wystawa pamiątek po 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich – prezentacja historycznych eksponatów związanych z pułkiem
- Wystawa sprzętu kawaleryjskiego – pokazujący tradycyjne wyposażenie ułanów
Znaczenie historyczne
16. Pułk Ułanów Wielkopolskich walczył bohatersko w kampanii wrześniowej 1939 roku. 3 września 1939 roku pod Bukowcem pułk otrzymał zadanie powstrzymania niemieckiej dywizji pancernej, mając ułatwić wycofanie się pozostałych jednostek polskich z „korytarza pomorskiego”. Po heroicznych walkach, w obliczu okrążenia, dowódca zarządził zakopanie sztandaru, aby nie dostał się w ręce wroga. Sztandar został odnaleziony dopiero w 1959 roku i obecnie znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.
Kontynuacja tradycji
Tradycje 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich kultywuje obecnie 7 Brygada Obrony Wybrzeża, która obchodzi swoje święto również 26 lipca. Patronem Szkoły Podstawowej nr 48 na Błoniu jest 16. Pułk Ułanów Wielkopolskich, co podkreśla trwałą więź między osiedlem a historią tej formacji.
Nazwa osiedla Błonie wywodzi się od dawnych pól i łąk, które wykorzystywał pułk do ćwiczeń. W ten sposób współczesna zabudowa mieszkaniowa zachowuje pamięć o żołnierzach, którzy przez niemal dwadzieścia lat byli integralną częścią życia miasta.
Zaproszenie do udziału
Organizatorzy serdecznie zapraszają wszystkich mieszkańców do udziału w tych przeżyciach, przypominających nam historię „naszego” Błonia. Tegoroczne obchody będą szczególnie uroczyste, łącząc tradycję religijną z historyczną pamięcią o bohaterskich ułanach wielkopolskich.
Święto 16. Pułku Ułanów Wielkopolskich na bydgoskim Błoniu stanowi żywą tradycję łączącą przeszłość z teraźniejszością, przypominając o heroizmie i poświęceniu żołnierzy, którzy walczyli o niepodległość Polski. 26 lipca 2025 roku mieszkańcy Błonia będą mogli wziąć udział w uroczystościach rozpoczynających się o godzinie 12.00 i trwających do godziny 15.30, celebrując pamięć o swoich ułańskich poprzednikach.
